Kamis, 21 Juni 2012

Aambeuan Jeung Rarasaan.

Aambeuan.

Bau                  ; Bangke,bugang,kokotor jalma/sato.
Hangit              ; Olahan anu tutung,barang anu kaduruk.
Hangru             ; Geutih.
Hangseur          ; Cikiih.
Hanyir              ; Lauk,getih.
Hapeuk            ; Pakean kotor,tempat kotor.
Haseum            ; Kokotor ucing,kelek nu kakesangan,olahan anu geus lila.
Pengar              ; Jengkol,peuteuy,obat-obat anu ngandung bahan kimia.
Pesing               ; Cikiih.
Segak               ; Bako,cipeuyeum.
Seungit              ; Kembang.parfum.


Rarasaan.

Amis                ; Rasa gula.
Asin                 ; Rasa uyah.
Gahar               ; Rasa manisan,inuman anu ngandung rasa amis-asem.
Haseum           ; Rasa cuka,bungbuahan anu atah keneh.
Hambar           ; Rasa cai herang.
Kecut              ; Rasa cuka.
Kesed              ; Rasa salak  anu ngora.
Keutar             ; Rasa geutah,cangkang bungbuahan.
Keurang           ; Rasa  kadaharan nu geus tengi atawa nu digoreng ku minyak kalapa murah.
Lada                ; Rasa cengak.
Pahang             ; Rasana buah jengkol,iwung nu geus kolot/iwung nu can diasakeun.
Pangset            ; Rasa olahan anu rea teuing uyah.(asin pisan).
Pait                  ; Rasa kina,paria,hamperu.
Peuheur            ; Rasa terong.

Istilah Husus Tatangkalan jeung Dangdaunan.

Balukang                ; Palapah daun kalapa/kawung.
/Baralak.
Barangbang            ; Daun kalapa nu geus garing dina tangkalna.
Bogol                     ; Bagian tangkal kalapa/cau nupanghandapna (tempat bijilna akar).
Catang                   ; Tangkal kai nu geus ngagoler(garing) lantaran runtuh atawa di tuar).
Iwung                     ; Anak awi anu mang rupa boros keneh (sok di dahar; di seupan di angeun)
Kalakay                  ; Daun nu geus garing (nu geus murag ka taneuh).
Kararas                  ; Sesebutan husus pikeun daun cau nu geus garing.
Koleang                 ;Daun nu geus garing,nu ngoleang murag tina tangkalna(samemeh nepi ka taneuh).
Pancar                   ; Tangkal awi  nu geus garing (sok dipake suluh).
Pangpung               ; Bagian tina tangkal kai ,dahan,nu paeh/garing.
Petet                      ; Bibit tutuwuhan anu leutik keneh,nu jadi sorangan atawa beunang ngahaja melaj.
Ruyung/Bogor        ; Bagean anu teuas dina tangkal kawung.
Sirung                    ; Pidahaneun atawa pitangkaleun nu kakara jadi,melentis.
Tunggul                  ; Bagean tangkal sesa nuar.

Rabu, 20 Juni 2012

Istilah Husus Dina Sasatoan

Badot         ; Embe jalu nu mejehna beger,kaambeu bau
Bajir/Majir  ; Munding,domba,embe anu teu daekeun anakan,jadi lintuh loba gajihna.
Bibit            ; Ingon-ingon indungna nu bakal di arah anakna(lauk mas,domba,embe,munding).
Camani       ; Hayam camani,hayam nu hideung nepi kana tulang-tulangna,sok dipake ubar atawa tumbal.
Dongkaol    ; Munding dongkol,munding nu tandukna duanana ngeluk (ngulapes) ka handap.
Jago            ; Hayam jaluna.
Jajangkar     ; Hayam jalu nu mangkat beger.
Jarah           ; Munding jarah,munding nu teu diurus ,diantep sakarepna di sampalan,dileuweung.
Kumahkar   ; Hayam bikang nu kokotak rek ngendog.
Pancawarna ;Manuk titiran,purukutut anu sorana pohara alusna,langka tur hese ngalana.
Pelen           ;Munding jalu anu mangkat beger.
Pelung         ; Hayam pelung,hayam nu tarik sarta lambat kongkorongokna,kadenge ka jauh.
Ranggah      ; Tanduk ranggah,tanduk munding nu melengkung ka luhur(tanduk uncal nu ranggakgak)
Rintit           ; Hayam rintit,hayam nu tungtung buluna carentik.
Sasapihan   ; Anak hayananu geus di sapih ku indungna.
Tumang      ; Anjing nu buluna hideung meles.
Tutul           ; Maung tutul,maung nu buluna koneng totol totol hideung.

Senin, 21 Mei 2012

Ngaran Anak Sasatoan

Anak anjing            :Kirik/kicik.
Anak bagong          :Begu.
Anak bandeng        :Nanar.
Anak banteng         :Bangkanang.
Anak bangbung       :Kuuk.
Anak bangkong       :Buruy.
Anak belut              :Kuntit.
Anak bogo              :Cingok.
Anak boncel           :Bayong.
Anak buhaya          :Bocokok.
Anak deleg/gabus   :Boncel/kocolan/kokocolan.
Anak entog             :Titit.
Anak embe             :Ceme.
Anak gajah            :Menel.
Anak hayam          :Ciak/pitik.
Anak japati            :Piyik.
Anak kancra          :Badal.
Anak keuyeup       :Bonceret.
Anak kuda            :Belo.
Anak kukupu        :Hileud.
Anak kutu             :Kuar.
Anak lancah         :Aom.
Anak lauk            :Kebul/burayak.
Anak lele             :Nanahaon.
Anak lubang        :Leungli.
Anak maung         :Juag/aum.
Anak meri           :Titit.
Anak monyet       :Begog
Anak munding     :Eneng.
Anak reungit       :Utek-utek.
Anak sapi           :pedet.
Anak ucing         :Bilatung.


                                                (Sunda yang Terlupakan)

Ngaran Kekembangan

Kembang awi        :Eumbreuk.
Kembang kadu      :Olohok.
Kembang bako      :Bosongot.
Kembang kalap     :Suligar.
Kembang bawang  :Ulated.
Kembang kaso       :Curiwis.
Kembang bolang    :Ancal.
KembangKawung   :Pengis.
Kembang boled      :Tela.
Kembang koneng   :Badul.
Kembang cabe        :Bolotot
Kembang kulur        :Pelepes.
Kembang cau          :Jantung.
Kembang laja          :Jamotrot.
Kembang cengek     :Pencenges.
Kembang leunca      :Pengit.
Kembang cikur        :Jelengut.
Kembang limus        :Seleksek.
Kembang eurih        :Ancul.
Kembang lopang     :Cacas.
Kembang gedang    :Ingwang.
Kembang muncang  :Rinduy.
Kembang genjer      :Gelenye.
Kembang pare        :Ringsang.
Kembang hoe         :Bubuay.
Kembang peuteuy   :Pendul.
Kembang honje       :Comrang.
Kembang salak       :Sedek/Gojod.
Kembang jaat         :Jalinger.
Kembang sampeu   :Dingdet.
Kembang jambe     :Mayang.
Kembang taleus      :Ancal.
Kembang jambuaer :Lenyap.
Kembang tangkil     :Uceng.
Kembang Jambubatu :Karuk
Kembang terong     :Moncorong.
Kembang jarak       :Uing.
Kembang tiwu        :Badaus.
Kembang jotang     :Puntung.
Kembang waluh     :Alewoh..
Kembang jengkol   :Merekenyenyen.
Kembang jeruk      :Angkruk/Angkes.


                        (Sunda yang terlupakan)


Minggu, 20 Mei 2012

Ngaran patukangan

Anjun                    :Tukang nyieun parabot tina taneuh.
Bujangga               :Tukang nyieun/nulis carita.
Canoli                   :Tukang ngajaga pabeasan di nu kariaan(biasana awewe).
Gending                :Tukang nyieun parabot tina kuningan.
Kabayan               :Tukang dititah ka ditu ka dieu.
Kajineman             :Tukang ngajaga jinem(nu di hukum),Mandor sakitan.
Kamasan               :Tukang nyieun parabot tina emas atawa perak.
Kebojengkeng       :Tukang ngagusur padati.
Kulaer                   :Kusir anu tumpakna dina kuda kareta pangagung.
Kuncen                  :Tukang ngurus kuburan.
Legig                      :Tukang ngasruk dina pamortoan.
Malim                     :Tukan nalukeun sasatoan.
Maranggi                :Tukang ngieun ladean jeung sarangka keris.
Merebot                 :Tukang nakol bedug.
Nyarawedi              :Tukang ngagosok permata.
Pakacar                  :Bujang,juru laden.
Palatuk                   :Iber anu tumpak kuda saheulaeun pangagung.
Paledang                :Tukang nyieun parabot tina tambaga.
Palika                     :Tukang teuleum(ngala lauk).
Pamatang                :Tukang moro(nu sok ngagunakeun tumbak).
Pamayang               :Tukang ngala lauk di laut.
Panday                   :Tukang nyieun parabot tina beusi.
Paneresan               :Tukang nyadap.
Paninggaran            :Tukang moro.
Sarati                      :Tukang ngusir gajah.


                                (Sunda yang terlupakan)

Nuduhkeun nu leumpang lobaan

Ngabring          :Leumpang babarengan(lobaan).
Ngabrul            :Kaluar atawa indit babarengan.
Ngaburudul       :Kaluar ti hiji tempat(lobaan).
Ngaleut             :Leumpang babarengan(jalmana leuwih loba tibatan ngabring).
Ngantay            :Sarua jeung ngaleut.
Ngeungkeuy      :Saharti jeung ngaleut.