Jumat, 22 Juni 2012

Rupa-rupa Diuk.

Andegleng             ; Diuk ajeg tumaninah dina korsi.
Andeprok              ; Emok rekep(awewe).
Anjeucleu              ; Diuk ngenah-ngenah di tempat nu rada luhur(dina tonggong munding,kuda,jst).
Campego               ; Cingogo kawas aya nu didagoan.
Candeluk               ; Diuk sabaraha lilana kawas aya nu didagoan.
Cingogo                 ; Nagog, peta saperti nu bubuang.
Emok                     ; Diuk awewe,suku duanana di tikelkeun semu kagigir ditindihan ku dua pingping.
Emak cabok           ; Emok anu pingpingna dipatumpangkeun.
Nagog                    : cingogo.
Nanggeuy gado     ;Diuk biasa ngan leungeun sabeulah  dipake nanggeuy gado (biasana diuk keur ngalamun)
Ngabaheuhay         ;  Diuk nyanghunjar bari suku direnggangkeun,biasana lantaran cape.
Ngebebengkong     ; Diuk lila rada semu bengkung,bari nganggur.
Ngalageday            ; Diuk nyangsaya  biasan dina korsi males.
Nyanghunjar           ; Diuk bari ngalonjokeun suku sabeulah.
Nyanghunjar-         ; Diuk bari ngalojorkeun suku duanana.
lambar
Nyangsaya             ; Diuk bari nyarandekeun awak kana tempat nu disarandean.
Sidengdang            ; Diuk bari suku dua nana dirumbaykeun (biasan diuk di imah panggung nu aya kolongan)
                                 lamun sukuna  di ayun ayun disebut ucang ucangan..
Sideuha                 ; Diuk emok atawa sila bari leungeuna sabeulah dipake nulak awak.
Sila                        ; Diuk bari nikelkeun suku duanana  handapeun pingping nu didengkakkeun.
Sila andekak          ; Sila semu rubak,biasana bari nyinghareupan kadaharan.
Sila ipis                  ; Sila rubak,tuur anggang pisan nepi ka jebrag.
Sila mando             ; Sila bari leungeun duanana aya diantara dua suku nu ditumpangkeun,awak biasana
                                semu doyong ka hareup.
Sila tumpang          ; Sila bari dampal suku duanana numpang dina pingping kenca katuhu.
Sila tutug                ; Suku nu sabeulah sila ,sedeng nu sabeulahna deui ditutugkeun.










                                Sunda yang terlupakan

Kecap panganteur.

Am dahah
Barakatak seuri
Bek dahar
Berebet  lumpat
Berewk  soek/soeh.
Biur  ngapung.
Blak  nangkarak.
Blok  bahe.
Blug  labuh.
Bluk  nangkuban.
Bray  beurang.
Bray  beunta.
Bray  caang.
Bray  muka.
Breg  hujan.
Brus  mandi.
Bus  asup.
Burusut  ngising.
Cat  unggah.
Celengkeung  ngomong/nyarita.
Celengok  nyium.
Cep  tiis.
Cer  kiih.
Ceuleukeuteuk  seuri.
Cikikik  seuri.
Clak  tumpak.
Cleng  ngacleng.
Clik  murag.(barang anu leutik).
Cong  nyembah.
Crot  nyiduh.
Deker  dahar.
Deker  digawe.
Dug  sare.
Gampleng  nampiling.
Gantawang  nyarekan.
Gap   nyanggap.
Gaplok  nyabok.
Gedig  indit.
Gek  diuk.
Geleber  hiber.
Geleser  maju.
Gewewek  ngegel.
Gok  paamprok.
Goledag  ngedeng.
Hing  ceurik.
Hiuk  nenggel.




Jedak  diadu.
Jeduk  tidagor.
Jep  jempe.
Jleng  luncat.
Jol (torojol)  datang.


Jrut  turun.
Jung  nangtung.
Kecewer  kiih.
Kerewek  nyekel.
Kop  nyokot.
Kuniang  hudang.
Lar  ngaliwat.
Lat  poho.
Leguk nginum.
Lek  neureuy.
Leos  indit.
Lep  teuleum.
Les  leungit.
Luk  tungkul.
Nging (ngeng)  ceurik.
Nyah  beunta.
Nyeh  imut.
Nyel  ambek.
Nyot  udud.
Orolo  utah.
Paralak  hujan.
Pelenyun  udud.
Pes  pareum.
Pluk  murag.
Pok  ngomong.
Pudigdig  ambeuk
Rap  dibaju.
Reg  eureun.
Regot (rot)  nginum.
Rengkenek  ngigeul.
Rep  tiis/jempe.
Reup  peureum.
Reup  poek.
Reup  sare.
Sebrut  narajang.
Sedut/dut  hitut.
Segruk  ceurik.
Serenteng/ nyamperkeun.
Sirintil
Terekel  naek.
Tret  nulis



                             Sunda yang terlupakan.

Kamis, 21 Juni 2012

Kecap Sesebutan Bilangan Nu Dilarapkeun Kana Barang Nu Tangtu.

Ambekan              ; Sadami.
Awi                       ; Sabebek.
Awi                       ; saleunjeur.(satangkal)
Awi                       ; sadapur (sagunduk anu di wangun sababaraha tangkal).
Bako                     ; salempeng.
Bangsal                  ; Sacangi (sasiki).
Bawang                 ; Sasihung (sasiki).
Beas                      ; sacanggeum.
Bilik                       ; Sailab (sagebing).
Boeh                      ; Sarirang (tilu iket).
Cai                         ; Sakeclak.
Cangkir                  ; Satangkep (cangkir katut pisinna).
Cau                       ; Sasikat.
Cau                       ; Saturuy (sababarah sikat).
Daun                     ; Saponggol.(sagagang daun).
Daun                     ; Sakompet(sababaraha ponggol menang nyuitan,tuluy di iket)
Eurih                     ; Sajalon (menang ngadempet ku awi pikeun hatep).
Gula kawung         ; Sabebek (sabeulah,nurutkeun citakan batok sabeulah).
Gula kawung         ; Sagandu (dua bebek,dua beulah).
Hayam                  ; Sajodo(bikang jeung jago).
Injuk                    ; Sakakab (sagebleg,meunang ngolokopkeun tina tangkal kawung ;injuk sok dipake 
                              tambang atawa sok dipake nutupan suhunan imah)  
Jahe                      ; Sarempang.
Jambe                   ; Samanggar.
Japati                    ; Sajodo.
Kalapa                  ; Sahulu.
Kalapa                  ; Samanggar.
Kaso                     ; Sadapur.
Kertas                   ; Salambar.
Koneng                  ; Sasolor.
Manjah                 ; Sadapur,saluwuk.
Munding               ; Sarakit,(dua munding).
Muncang               ; Sadampa(dampa sebutan kana muncang anu sikina dua,ari nu sikina tilu disebut gindi
                               jeung nu sikina hiji disebut gendul.
Nangka                  ; Sacamplung (sasiki).
Pakean                   ; Sapangadeg.
Papan                     ; Salambar.
Pare                       ; Saranggeuy.
Peuteuy                   ; Sapapan.
Peuteuy                   ; Sahanggor(saranggeuy,sababaraha papan).
Salak                       ; Samanggar.
Samak                     ; Saheulay.
Samping                   ; Sakodi.
Sangu                       : sapiring.
Sangu                       ;Sabakul.
Sawah                      ; Sakotak.
Suluh                        ; Sabebek(nuduhkeu hiji,sabeulah).
Suluh                        ; Sahunun (sabeungkeut).
Tambang/Tali            ; Sabatekan.
Uyah                        ; Sahuntu (saguruntul,kira-kira sagede huntu).
Uyah                        ; Sagandu ,sabata.












                                      Sunda yang terluipakan
             

Aambeuan Jeung Rarasaan.

Aambeuan.

Bau                  ; Bangke,bugang,kokotor jalma/sato.
Hangit              ; Olahan anu tutung,barang anu kaduruk.
Hangru             ; Geutih.
Hangseur          ; Cikiih.
Hanyir              ; Lauk,getih.
Hapeuk            ; Pakean kotor,tempat kotor.
Haseum            ; Kokotor ucing,kelek nu kakesangan,olahan anu geus lila.
Pengar              ; Jengkol,peuteuy,obat-obat anu ngandung bahan kimia.
Pesing               ; Cikiih.
Segak               ; Bako,cipeuyeum.
Seungit              ; Kembang.parfum.


Rarasaan.

Amis                ; Rasa gula.
Asin                 ; Rasa uyah.
Gahar               ; Rasa manisan,inuman anu ngandung rasa amis-asem.
Haseum           ; Rasa cuka,bungbuahan anu atah keneh.
Hambar           ; Rasa cai herang.
Kecut              ; Rasa cuka.
Kesed              ; Rasa salak  anu ngora.
Keutar             ; Rasa geutah,cangkang bungbuahan.
Keurang           ; Rasa  kadaharan nu geus tengi atawa nu digoreng ku minyak kalapa murah.
Lada                ; Rasa cengak.
Pahang             ; Rasana buah jengkol,iwung nu geus kolot/iwung nu can diasakeun.
Pangset            ; Rasa olahan anu rea teuing uyah.(asin pisan).
Pait                  ; Rasa kina,paria,hamperu.
Peuheur            ; Rasa terong.

Istilah Husus Tatangkalan jeung Dangdaunan.

Balukang                ; Palapah daun kalapa/kawung.
/Baralak.
Barangbang            ; Daun kalapa nu geus garing dina tangkalna.
Bogol                     ; Bagian tangkal kalapa/cau nupanghandapna (tempat bijilna akar).
Catang                   ; Tangkal kai nu geus ngagoler(garing) lantaran runtuh atawa di tuar).
Iwung                     ; Anak awi anu mang rupa boros keneh (sok di dahar; di seupan di angeun)
Kalakay                  ; Daun nu geus garing (nu geus murag ka taneuh).
Kararas                  ; Sesebutan husus pikeun daun cau nu geus garing.
Koleang                 ;Daun nu geus garing,nu ngoleang murag tina tangkalna(samemeh nepi ka taneuh).
Pancar                   ; Tangkal awi  nu geus garing (sok dipake suluh).
Pangpung               ; Bagian tina tangkal kai ,dahan,nu paeh/garing.
Petet                      ; Bibit tutuwuhan anu leutik keneh,nu jadi sorangan atawa beunang ngahaja melaj.
Ruyung/Bogor        ; Bagean anu teuas dina tangkal kawung.
Sirung                    ; Pidahaneun atawa pitangkaleun nu kakara jadi,melentis.
Tunggul                  ; Bagean tangkal sesa nuar.

Rabu, 20 Juni 2012

Istilah Husus Dina Sasatoan

Badot         ; Embe jalu nu mejehna beger,kaambeu bau
Bajir/Majir  ; Munding,domba,embe anu teu daekeun anakan,jadi lintuh loba gajihna.
Bibit            ; Ingon-ingon indungna nu bakal di arah anakna(lauk mas,domba,embe,munding).
Camani       ; Hayam camani,hayam nu hideung nepi kana tulang-tulangna,sok dipake ubar atawa tumbal.
Dongkaol    ; Munding dongkol,munding nu tandukna duanana ngeluk (ngulapes) ka handap.
Jago            ; Hayam jaluna.
Jajangkar     ; Hayam jalu nu mangkat beger.
Jarah           ; Munding jarah,munding nu teu diurus ,diantep sakarepna di sampalan,dileuweung.
Kumahkar   ; Hayam bikang nu kokotak rek ngendog.
Pancawarna ;Manuk titiran,purukutut anu sorana pohara alusna,langka tur hese ngalana.
Pelen           ;Munding jalu anu mangkat beger.
Pelung         ; Hayam pelung,hayam nu tarik sarta lambat kongkorongokna,kadenge ka jauh.
Ranggah      ; Tanduk ranggah,tanduk munding nu melengkung ka luhur(tanduk uncal nu ranggakgak)
Rintit           ; Hayam rintit,hayam nu tungtung buluna carentik.
Sasapihan   ; Anak hayananu geus di sapih ku indungna.
Tumang      ; Anjing nu buluna hideung meles.
Tutul           ; Maung tutul,maung nu buluna koneng totol totol hideung.